ВАШИНГТОН, ТЕГЕРАНЫ ЯРИА ХЭЛЭЛЦЭЭ ОЛОН УЛСЫН АНХААРАЛД БАЙНА
АНУ болон Ираны хоорондын харилцаа сүүлийн өдрүүдэд бүс нутгийн аюулгүй байдал, цэргийн хурцадмал байдалтай холбоотойгоор олон улсын анхаарлын төвд байна. Хоёр тал мөргөлдөөнийг даамжруулахгүй байх, цаашдын хэлэлцээг үргэлжлүүлэх боломжийг хадгалах чиглэлд дипломат сувгаар харилцаж байгаа ч нөхцөл байдал тогтвортой болоогүй хэвээр байна.
АНУ-ын талын мэдээлснээр, Катарын нийслэл Доха хотод АНУ, Ираны асуудлаарх хэлэлцээ хийхээр төлөвлөж, Вашингтоны зүгээс тусгай төлөөлөгч Стив Виткофф болон Жаред Кушнер нарыг оролцуулахаар болсон байна. Харин Ираны тал АНУ-тай хийх шууд уулзалт товлогдсон гэх мэдээллийг няцааж, хоёр улсын байр суурь зөрүүтэй хэвээр байгааг харуулжээ.
Сүүлийн өдрүүдэд үүссэн хурцадмал байдал нь хоёр талын хүрсэн түр тохиролцооны тогтвортой байдалд сөргөөр нөлөөлөх нөхцөл үүсгээд байна. АНУ, Иран улс харилцан байр сууриа илэрхийлж, тохиролцооны хэрэгжилттэй холбоотой асуудлаар зөрүүтэй мэдэгдэл хийж байгаа ч зуучлагч талуудын оролцоотойгоор яриа хэлэлцээг тасралтгүй үргэлжлүүлэх, нөхцөл байдлыг намжаах оролдлого хийж байна.
АНУ, Ираны маргааны гол асуудлын нэг нь Ираны цөмийн хөтөлбөр хэвээр байна. Вашингтон Тегераны цөмийн үйл ажиллагаанд хяналт тавих шаардлагатай гэж үздэг бол Иран Улс цөмийн технологийг энхийн зорилгоор ашиглах эрхтэй гэдгээ мэдэгдсээр ирсэн юм.
Үүнээс гадна Персийн булан болон Ормузын хоолойн аюулгүй байдал хэлэлцээний чухал хэсэг болж байна. Дэлхийн эрчим хүчний нийлүүлэлтийн гол гарцуудын нэг болох тус бүсийн тогтвортой байдалд гарсан өөрчлөлт нь газрын тос, байгалийн хийн зах зээлд шууд нөлөөлөх эрсдэлтэй байдаг.
Зах зээлийн хувьд хөрөнгө оруулагчид АНУ, Ираны харилцаанд гарч болох өөрчлөлтийг анхааралтай ажиглаж байна. Дипломат шийдэлд хүрэх найдвар нэмэгдэх үед газрын тосны үнэ буурсан ч бүс нутгийн тодорхойгүй байдал бүрэн арилаагүй байна.
Олон улсын шинжээчдийн үзэж буйгаар, Вашингтон болон Тегераны хоорондын цаашдын яриа хэлэлцээ нь зөвхөн хоёр улсын харилцаанд бус, Ойрх Дорнодын аюулгүй байдал, дэлхийн эрчим хүчний зах зээл, олон улсын улс төрийн нөхцөл байдалд нөлөөлөх чухал хүчин зүйл хэвээр байна.
Олон улсын хамтын нийгэмлэг талуудыг мөргөлдөөнийг өргөжүүлэхгүй байх, асуудлыг дипломат аргаар шийдвэрлэх чиглэлд хүчин чармайлтаа үргэлжлүүлэхийг уриалж байна.
