АНГАРАГ ДЭЭР АМЬДРАЛ БАЙСАН УУ?
NASA-гийн “Викинг-1” сансрын хөлөг Ангараг гараг дээр газардсаны 50 жилийн ой тохиож буй энэ үед тус гараг дээр амьдрал байсан эсэх талаарх эрдэмтдийн олон жилийн маргаан дахин анхаарлын төвд орж байна. Судлаачид хагас зуун жилийн өмнө хийсэн туршилтуудын үр дүнг өнөө үеийн дэвшилтэт технологи, шинэ нээлтүүдийн хүрээнд дахин авч үзэх шаардлагатай гэж үзэж байна.
1976 оны долоодугаар сарын 20-нд “Викинг-1” Ангарагийн гадаргууд амжилттай газардаж, дэлхийгээс өөр гараг дээр анх удаа нарийвчилсан шинжилгээ хийсэн түүхэн үйл явдлыг эхлүүлсэн юм. Тус хөлөг Ангарагийн хөрснөөс дээж авч, тухайн орчинд бичил биетэн байгаа эсэхийг тогтоох зорилготой хэд хэдэн туршилт хийжээ.
Тэдгээрийн нэг болох “Labelled Release” туршилтаар Ангарагийн хөрсөнд шим тэжээлийн уусмал нэмэхэд хий ялгарсан нь эрдэмтдийн анхаарлыг ихээхэн татаж, амьд биетийн үйл ажиллагаатай холбоотой байж болох таамгийг дэвшүүлэхэд хүргэсэн байна. Гэвч бусад шинжилгээний үр дүнд органик нэгдлийн тодорхой ул мөр илрээгүй тул NASA тухайн үед “Ангараг дээр амьдрал байсныг батлах хангалттай нотолгоо олдоогүй” гэсэн дүгнэлтэд хүрсэн юм.
Гэсэн хэдий ч сүүлийн жилүүдэд хийсэн судалгаанууд энэ дүгнэлтийг дахин эргэн харах шаардлагатай байж болохыг харуулж байна. Эрдэмтдийн үзэж буйгаар Ангарагийн хөрсөнд байдаг перхлорат хэмээх химийн нэгдэл нь өндөр температурын үед органик бодисыг задалдаг бөгөөд “Викинг-1”-ийн ашигласан шинжилгээний арга тухайн үед байсан органик нэгдлүүдийг илрүүлэхээс өмнө устгасан байх боломжтой аж.
Өөрөөр хэлбэл, Ангарагийн хөрсөнд органик бодис байсан ч тухайн үеийн технологийн хязгаарлалтаас болж илрээгүй байх магадлалтай гэсэн шинэ таамаг гарч байна. Энэ нь “Викинг-1”-ийн 50 жилийн өмнөх мэдээллийг шинэ өнцгөөс дахин судлах гол шалтгаан болжээ.
Үүний зэрэгцээ NASA-гийн дараагийн судалгааны хөтөлбөрүүд Ангарагийн талаарх ойлголтыг улам өргөжүүлж байна. “Curiosity” болон “Perseverance” зэрэг сансрын хөлгүүд Ангарагийн гадаргуугаас органик нэгдлийн ул мөр илрүүлсэн нь эрдэмтдийн сонирхлыг дахин нэмэгдүүлжээ.
Гэхдээ органик нэгдэл илэрсэн нь шууд амьдрал байсны баталгаа биш юм. Харин амьдрал үүсэхэд шаардлагатай химийн нөхцөл Ангараг дээр урьд өмнө бүрэлдэж байсан байж болохыг харуулсан чухал баримт гэж судлаачид тайлбарлаж байна.
Өнөөдөр Ангараг дээр амьдрал байсан эсэх асуултад шинжлэх ухаан эцсийн хариулт өгөөгүй хэвээр байна. Гэсэн ч “Викинг-1”-ийн цуглуулсан мэдээллийг орчин үеийн арга технологиор дахин шинжлэх, цаашлаад Ангарагийн хөрсний дээжийг дэлхийд авчирч судлах ирээдүйн зорилтууд энэ олон жилийн нууцыг тайлах хамгийн чухал алхам болно гэж эрдэмтэд үзэж байна.
