АНУ-Д "ДАЙНЫ ЭРХ МЭДЭЛ"-ИЙН МАРГААН ДАХИН ХУРЦДАВ

Конгресс Ерөнхийлөгчийн цэргийн шийдвэрт хяналт тавих асуудлаар талцаж байна

АНУ-ын Конгресст энэ долоо хоногт хэлэлцэгдэх байсан “War Powers Resolution” буюу Ерөнхийлөгчийн цэргийн ажиллагааны эрх мэдлийг хязгаарлах тухай тогтоолын санал хураалт гэнэт хойшилж, Вашингтоны улс төрийн хүрээнд томоохон маргаан дэгдээлээ.

Энэхүү тогтоол нь АНУ-ын Ерөнхийлөгч Конгрессын зөвшөөрөлгүйгээр гадаад улсад урт хугацааны цэргийн ажиллагаа явуулах боломжийг хязгаарлах зорилготой юм. Өөрөөр хэлбэл, Цагаан ордон дангаараа дайнтай холбоотой шийдвэр гаргах бус, Конгрессын хяналт, зөвшөөрөл дор ажиллах ёстой гэсэн агуулгыг багтааж байгаа аж.

Санал хураалтыг Бүгд Найрамдах намын удирдлага тодорхойгүй хугацаагаар хойшлуулсан нь Ардчилсан намынхны хүчтэй шүүмжлэлтэй нүүр тулжээ. Ардчилсан намын зарим сенатор “энэ бол хариуцлагаас бултаж буй үйлдэл” хэмээн мэдэгдэж, Конгресс үндсэн үүргээсээ ухарч байна гэж буруутгасан байна.

Тэдний үзэж буйгаар, Ойрхи Дорнод болон Украинтай холбоотой олон улсын нөхцөл байдал хурцдаж буй энэ үед Ерөнхийлөгчийн цэргийн эрх мэдэлд илүү хатуу хяналт хэрэгтэй гэжээ. Ялангуяа АНУ сүүлийн жилүүдэд Ирак, Сири, Улаан тэнгисийн бүсэд цэргийн ажиллагаанд идэвхтэй оролцож байгаа нь энэ асуудлыг дахин сөхөхөд хүргэсэн байна.

Харин Бүгд Найрамдах намынхан санал хураалтыг улс төржүүлж байна гэсэн шүүмжлэлийг няцааж, “зарим гишүүн оролцож амжаагүй учраас түр хойшлуулсан” гэж тайлбарлажээ. Гэсэн ч улс төрийн ажиглагчид үүнийг ердөө шалтаг гэж үзэж байгаа бөгөөд нам дотор хүртэл энэ асуудлаар санал зөрөлдөөн байгаа талаар мэдээлж байна.

АНУ-ын Үндсэн хуулиар дайн зарлах эрх Конгресст хадгалагддаг боловч сүүлийн хэдэн арван жилд Ерөнхийлөгч нар цэргийн ажиллагааг бие даан эхлүүлэх нь нэмэгдсэн гэж судлаачид дүгнэдэг. Үүнтэй холбоотойгоор “War Powers Resolution” нь үе үе дахин сөхөгдөж, улс төрийн халуун сэдэв болсоор иржээ.

Шинжээчдийн үзэж буйгаар, энэ удаагийн маргаан нь зөвхөн хууль эрх зүйн асуудал биш бөгөөд 2026 оны сонгуулийн өмнөх улс төрийн өрсөлдөөнтэй шууд холбоотой аж. Аль аль нам нь “үндэсний аюулгүй байдлыг хэн илүү хамгаалах вэ” гэсэн дүр төрхийн төлөө тэмцэж эхэлсэн нь ийнхүү Конгрессын дотоод уур амьсгалыг улам хурцатгаж байна.

Одоогоор санал хураалтын шинэ тов албан ёсоор зарлагдаагүй байгаа ч энэхүү асуудал ойрын өдрүүдэд АНУ-ын улс төрийн хамгийн анхаарал татсан сэдвүүдийн нэг хэвээр байх төлөвтэй байна.